zondag 12 februari 2017

Winterkenmerken in de Vledderhof

Vanmorgen 11-2-17 om 9:30 hadden wij ons verzameld om op pad te gaan voor een excursie “Bomen determineren op hun winterkenmerken”. Als inleiding vertelde Jan ons iets over de “Vledderhof” het landgoed en de dagcamping. Ook vertelde hij aan de hand van een informatiebord en een hoogtekaartje op basis van het Actueel Hoogtebestand Nederland  op welke locatie wij ons bevonden en de voorgeschiedenis van het gebied: De gletsjer die een kom uitgesleten heeft en stuwwallen heeft opgeworpen . Toen deelde hij het programma van de ochtend even mee: Deel 1: Het maken van een bomenpaspoort aan de hand van de Beknopte Sam Segal Knoppentabel voor een achttal bomen, waarna we na de pauze centraal onze bevindingen zouden delen (Echter zijn wij niet aan het laatste toegekomen). Deel 2: Aan het eind van de ochtend zouden we nog naar het Landgoed wandelen.

Na de uitleg van Jan mochten wij aan de slag en ons aansluiten bij Map, Joop, Jan of Guido. Ik (Tienes) heb mee gedaan met het groepje van Guido. Wij hebben om beurten een paspoort geschreven naar aanleiding van de bevindingen van de groep. Het bleek nog niet zo heel makkelijk om bepaalde omschrijvingen eenduidig te determineren ( Bijvoorbeeld: kleur, schubben , blaadjes, of wimpers). Wij hebben goed ons best gedaan. Ik vond het erg leuk en zeer leerzaam.


Hierna gingen wij terug naar het verzamelpunt voor een pauze en om even te bij te praten. Voor het volgende onderdeel moesten/mochten wij een stuk wandelen: Het Landgoed “Vledderhof”: Boschlust uit 1878. Tijdens het wandelen werden er door de cursisten nog veel vragen gesteld en door de docenten veel kennis gedeeld. Toen wij bij het Landgoed aankwamen hebben wij met ons allen bewonderend naar een aantal geweldige bomen staan kijken.


Hier terplekke heeft Jan ons nog even een overzichts-, verkavelingskaart laten zien om de ligging en geschiedenis van het Landgoed te verklaren, onder andere dat er in de omgeving een urnenveld en vier grafheuvels te vinden waren, (Waarvan er 2 vernoemd waren naar de stichters van 'De Maatschappij Van Weldadigheid': De Generaal en De Majoor), De aanwezige plassen , de verplaatsing van het dorp, etc.

Terugwandelend naar het verzamelpunt hebben wij nog even stilgestaan bij een grafheuvel en zijn geschiedenis.

Teruggekomen bij het verzamelpunt hebben wij ons huiswerk ontvangen: Takjes determineren en meenemen uit je Adoptieterrei n voor het volgende lesmoment (1 Maart). Het tijdstip van afscheid nemen was daar ongeveer twaalf uur.

Verslag Tienes Bouwman

donderdag 9 februari 2017

IVN en werkgroepenmarkt

De avond begon met het natuurmoment van Angelique Quak.  Ondanks het feit dat ze nauwelijks hersteld was van de griep, gaf ze een bijzonder enthousiaste voordracht over mossen, waarbij ze haar bewondering uitsprak over deze miljoenen jaren geleden al voorkomende primitieve, altijd groene,  plantjes. Ze had twee soorten mos meegenomen, waaronder veenmostakjes.

Vervolgens heeft Mark Tuit, IVN regiodirecteur Noord en coördinator educatieteam IVN Noord, ruim een uur gesproken over geschiedenis, missie en activiteiten van het IVN. Ook uit zijn voortvarende verhaal sprak een bijzonder groot enthousiasme. IVN gaat over natuur… en duurzaamheid, zo stelde hij. Hij sprak over het zaadje dat IVN-ers planten om mensen van de natuur te laten houden. Door jong en oud natuur te laten beleven, gaat men de waarde ervan inzien. (En passant noemt Mark de lezing in Vries op 14 februari a.s. over het veranderende klimaat.) Het IVN is een netwerkorganisatie en een maatschappelijke beweging.

Het IVN is zichtbaar in bijna 170 afdelingen door heel Nederland, met zo’n 25000 leden en vrijwilligers, maar werkt ook achter de schermen. Zo is het IVN bij 18 Nationale Parken betrokken en verantwoordelijk voor de coördinatie van communicatie, educatie en recreatie.

De kracht van het IVN is dat het niet alleen over droge theorie gaat, maar dat men jong en oud juist het materiaal laat beleven. Er wordt dan ook altijd materiaal mee genomen, als er educatie op scholen wordt gegeven. Liever neemt men mensen echter mee naar buiten, b.v. op slootjesdag of modderdag, of in een project als grijs, groen en gelukkig.
Dat projecten onderhevig zijn aan voortdurende evaluatie bewijst wel de modderdag, die dit jaar in samenwerking met Missing Chapter Foundation, een initiatief van prinses Laurentien, wordt georganiseerd, wat resulteert in een campagne om de hele dag lekker door de modder te rollen, maar daarna in maximaal 5 minuten douchen de boel weer schoon proberen te krijgen. Het betreft hier echter nog een geheim!!!!
Een ander voorbeeld is de pilot “natuurpad” van de afdeling Westerveld, een project dat draait om oriëntatie, natuurkennis en gezondheid.

Vervolgens noemt Mark de 4 pijlers van het IVN:

  • Kind & Natuur
    • NME
    • scharrelkids
    • WoesteLand
  • Natuur & Gezondheid
    • grijs, groen en gelukkig
    • groen loont (ambassadeur Mark Mieras, wetenschapsjournalist gefascineerd door hersenonderzoek)
    • biowalking (Agnes v.d. Berg, doet onderzoek naar het positieve effect van mensen in de natuur)
  • Natuur & Recreatie
    • Nationale Parken
    • afdelingsactiviteiten
    • gastheer van het landschap
  • Natuur in de buurt
    • groene schoolplein
    • parkjes
    • moestuintjes
    • tiny forest (kleine wildernis)
    • operatie steenbreek


Het IVN wordt voor wetenschappelijke onderbouwing van beoogde effecten ondersteund door de Universiteit Wageningen (WUR). Na de pauze zou er een 5-minuten praatje verzorgd worden door Ronnie Huls, maar die kon door onvoorziene omstandigheden niet aanwezig zijn.

Dan is er door de gezamenlijke inspanningen van IVN afdeling Westerveld, IVN afdeling Hoogeveen en de Natuurvereniging Zuidwolde een uitgebreide markt georganiseerd, waar de diverse werkgroepen en activiteiten zich presenteren. Dit ter inspiratie om de bij de Natuurgidsopleiding horende stage in te vullen. De bedoeling is echter wel om de stage in eerste instantie bij je eigen afdeling te lopen. Ben je al actief  in een werkgroep of bezig met een activiteit, dan mag je dit ook als stage zien, en er een verslagje over schrijven.

Groen, grijs en gelukkig.

Bart Pijper staat namens IVN Hoogeveen voor een tafel met uitgebreide documentatie over dit project. Er zijn projecten bij verzorgings- en verpleeghuizen, en er zijn cursussen ontwikkeld om activiteitenbegeleiders mee “groen-minded” te maken.
Speciaal voor mensen met dementie is er een bijzonder leuk boekje ontwikkeld met allerlei spel- en doevormen: “genieten van de natuur, ook voor mensen met dementie”, uitgegeven door Het Bewaarde Land ( ook IVN), 2016. ook zijn er natuurkoffers ontwikkeld die in de huizen gebruikt kunnen worden.

De Adder,

Het verenigingsblaadje van IVN Westerveld, komt tweemaal per jaar uit en zoekt redactieleden.
De gemeente Westerveld bestaat uit de vroegere gemeenten Havelte, Vledder, Diever en Dwingeloo.

Huiszwaluwengroep van IVN Hoogeveen.

Namens deze werkgroep staat Jenny Timmerman voor een tafel met documentatie en nestkastjes. Deze werkgroep ontdekte bijvoorbeeld dat in een nieuwbouwwijk van Hoogeveen (Erflanden) veel zwaluwen huisden. Zij bouwden graag hun nesten onder de uitstekende overkappingen. Helaas gingen veel nestjes verloren die onder de zwaarte van een nest vol jongen van de muur afvielen. Dit omdat het aanhechtingsmateriaal van de huizen niet geschikt was, en omdat de vogels te veel zand in plaats van leem gebruikten. Daarop ontwikkelde de werkgroep geschikte nestkastjes en starten een campagne om de nestkastjes aan de man te brengen. Dit leidde tot een succesvolle huisvesting voor de zwaluw.


Natuur vereniging Zuidwolde

Is een grote organisatie (600 leden) met heel veel werkgroepen, activiteiten en projecten.
Zo is er een werkgroep van nachtvlinderaars, die onderzoek doet naar het voorkomen van nachtvlinders op verschillende locaties in Drenthe e.o. Waarnemingen worden gedaan door ’s nachts ergens een wit laken te spannen met een lamp erboven. hier komen de nachtvlinders op af, klaar om geteld en benoemd te worden. In Nederland alleen al bestaan zo’n 1400 soorten nachtvlinders.
Ook de dagvlinders worden in Zuidwolde niet vergeten: er is een speciale wandeling rondom het dorp ontworpen, en een vlindertuin gemaakt. In 2000 was er in Zuidwolde het speciale “Vlinder 2000”, waar allerlei activiteiten rondom de vlinder werden georganiseerd. We kregen zelfs een CD met speciale “vlindermuziek”!

Kerkuilenwerkgroep Hoogeveen

Freddy Mager vertelt hoe hij al ruim 25 jaar bij deze werkgroep betrokken is. Stond 25 jaar geleden de kerkuil met slechts 1000 paartjes nog op de rode lijst, het streven van de werkgroep was om in het jaar 2000, hier 2000 broedende paartjes van te maken. En dat lukte! Beschermen, waarnemen, het plaatsen van speciale uilenkasten en voorlichting maakten dit mogelijk.
Freddy maakt overigens wel duidelijk dat zijn hart nog meer bij de wilde planten ligt, en dat hij er één keer per week op uit trekt om deze in kaart te brengen.
Waarnemingen geeft hij door aan Floron.

Werkgroep korte cursussen,  

van IVN Westerveld zoekt ook versterking.

Verder waren vertegenwoordigd Scharrelkids (Hoogeveen) en Junior Rangers (Dwingelderveld, maar een landelijk, en zelfs Europees initiatief). En dan vertelde Guido nog over het Symposium voor bijen, bermen en biodiversiteit, op 9 en 10 juni 2017 van IVN Westerveld.

Zoals altijd vloog de tijd weer om, en er was eigenlijk niet genoeg tijd om alles goed te bekijken en met iedereen uitgebreid over de projecten te praten.

De avond eindigde met de aankondiging van de excursie zaterdag 11 februari naar de Vledderhof, waar in groepjes een winterpaspoort van een 10-tal bomen zal worden gemaakt. Men wordt verzocht zoveel mogelijk boeken, zoekkaarten en aanverwante artikelen mee te nemen.

Onder dankzegging aan alle vrijwilligers die samen de markt presenteerden, sloot Map de avond af.

Excursiestijlen in het steenberger park


Op zaterdagochtend 28 januari 2017 was de hele groep cursisten op één na (ziekte) aanwezig. Het was een frisse maar zonnige winterdag. De groep heeft zich verzameld in het Struunhuus, het 'clubhuis;  van IVN Hoogeveen, waarvoor dank!, alwaar gestart werd met koffie en thee. Bart nam de aftrap en legde het doel van de morgen uit. Namelijk ervaring opdoen met verschillende excursiestijlen. Daarvoor werd de ochtend in twee delen opgeknipt.

Gestart werd met 5 cursusleiders die elk op hun eigen vaste plek stonden en één specifieke excursiestijl in ongeveer 10 minuten presenteerden. De cursisten waren in gelijke groepen verdeeld en volgden kloksgewijs de cursusleiders.


Door zowel de locatie (de beschutte stad) als het doel (presentatiestijlen) werd aangesloten bij de theorieavond uit diezelfde week. Tijdens deze avond nam Guido ons mee in de ontwikkeling van de natuur in de stad en de verschillen ten opzichte van landelijke/natuurgebieden, maar ook met de voor- en nadelen daarvan voor planten en dieren. Map heeft ons die avond inzicht gegeven in verschillende stijlen door middel van het model van Kolb en hoe dit voor een ieder persoonlijk geldt.

Samengevat:
Cursusleider
Stijl
Toelichting
Map
Doener
Denk het van te voren de loop van de tour niet teveel uit. Ervaar de natuur/omgeving door te doen. Zeker met kinderen werkt dit goed
Jan
Schoolmeester
Vooraf werd een stukje theorie en uitleg gegeven over de wijze van het ’s winters herkennen van bomen en struiken d.m.v. knopdeterminatie. Vervolgens geef je de gasten een kaart mee om dit zelf te doen.
Bart
Concrete
Lijkt wel een beetje op de stijl van Jan, maar dan zonder theoretisch kader. Determinatie a.d.h.v. een kaart door gelijk te starten. Je kunt dan de gasten helpen door je als gids van groep naar groep te begeven om te helpen/vragen.
Grietje
Kritisch
Grietje gaf vooral een beschrijving van het beheerbeleid van het park en hoe haaks dit staat op de uitgangspunten van het IVN. Haar stijl kenmerkt zich door het kritisch maar feitelijk omschrijven van het ontstaan en beheer van het gebied waar je kunt gidsen
Guido
Specialist
Guido nam duidelijk de rol van specialist aan. Vertelde inhoudelijk veel over mossen (zijde boom, wat is mos, verschillen en overeenkomsten met planten). Een stijl die goed past bij een thematische tour waar gasten aan deel nemen die echt iets willen weten over een specifiek onderwerp

Na de pauze werd de groep verdeeld in een aantal groepen en volgenden onder leiding van een gids een tour door het park. Elke groep had een eigen gids die het op zijn/haar eigen manier doet. Overall een informatieve tour met achtergrondinformatie over het park en de flora/fauna daarin.

Ten slotte verzamelde iedereen zich bij het Struunhuus om tegen 12:00 huiswaarts te keren.  Een leuke en leerzame ochtend vol feitjes en wetenswaardigheden.

Verslag Bas Slot