zaterdag 7 april 2018

Beheer in Prinsenbos


Verslag zaterdag 7 april 2018

Vandaag is de laatste IVN praktijkles en zijn we te gast in het Drents Friese Wold (DFW), om precies te zijn het Prinsenbos. Herman Slot, boswachter/beheerder bij Staatsbosbeheer heeft ons afgelopen woensdagavond een lezing gegeven over het DFW waarin hij geschiedenis, visie, doelen en werkwijze heeft toegelicht. Nu zijn we ter plekke om e.e.a. met eigen ogen te zien en ervaren.

Het Prinsenbos heeft als doel Natuur. Tijdens de eerste stop vraagt Herman aan de groep: “Wat zie je en hoe interpreteer je dat?” Op deze vraag komen van diverse kanten verschillende antwoorden en vaak ook eigen getrokken conclusies. Algemeen: we zien open plekken, bomen die zijn gekapt of die spontaan zijn gevallen. Boomsoorten, inheems en uitheems.

Verder valt een aantal bomen op (fijnsparren) die er slecht zo niet bijna dood uitzien.
Dit schijnt te komen door de letterzetter. Deze vreet zich een weg tussen de bast en het hout, daar waar de boom groeit. De bast valt eraf en er is geen transport meer mogelijk van water en voeding. Resultaat is dat de boom dood gaat. Echter een dode boom is weer een voedingsbodem voor veel andere organismen.
Als bomen minder weerstand hebben zijn ze vatbaarder voor deze Letterzetter. Dus bijvoorbeeld als de condities veranderen, te droog, te arm etc.

Herman vertelt verder dat 95% van het bos in Nederland is aangeplant. Wat je wilt bereiken is variatie in soorten. Daarnaast verjonging wat inhoudt dat je licht moet creëren.
In de afgelopen 20 jaar is er dan ook al veel veranderd.
Variatie door aanplant van o.a. eiken. Ringen van bomen zodat ze langzaam doodgaan en nog lang een functie in het systeem kunnen hebben. Meer open plekken, variatie in licht, verandering bodem.

Tijdens één van de volgende stops vertelt hij over de vele vennen die hier voorkomen. Om deze te behouden zijn de bomen aan de rand van deze vennen weggekapt. Bomen verdampen namelijk het water waardoor deze vennen uiteindelijk droog zouden komen te staan. Als dit zou gebeuren zou je je kostbare planten en dieren kwijtraken. Daarom zijn de randen van de vennen tegenwoordig aangewezen als Natura 2000 habitat. Hierbij ligt de nadruk op Behoud.
Keuze die je kunt maken t.b.v. behoud is maaien en afvoeren (mechanisch), of je kunt grazers inzetten om de boel kort te houden.

Er is gekozen voor grazers omdat deze ook een andere functie hebben. Ze transporteren namelijk via hun vacht zaden, die elders in de omgeving weer worden “afgezet”.
Om de grazers volop de ruimte te geven in o.a. het bosomvormingsproces, zijn op veel plaatsen de rasters weggehaald. Grazers zijn echter een middel en geen doel. De verwachting is dan ook dat 95% van de dieren de komende jaren weer uit het gebied zal verdwijnen.
Aangezien het bos voor bescherming zorgt, is het verstandig om tussen de open plekken corridors/verbindingen te maken.
Daarnaast verschijnen op open plekken vaak bremstruiken. Deze trekken weer veel insecten aan.

We houden pauze een eind van de “gebaande” paden af. Guido ontdekt net op tijd een vogelnest met eitjes en schermt dit af. Dit leidt tot de vraag of we wel overal mogen komen zoals Herman eerder aangaf. Herman vertelt dat dit in principe wel mag. Maar gezien het nest dat we net daarvoor bijna vertrapten heeft de voorkeur natuurlijk toch de paden. Ervaring leert ook dat bijna alle bezoekers/recreanten gebruik maken van de bestaande paden. Slechts een enkeling waagt zich erbuiten. De voorheen in gebruik zijnde beheerpaden worden nu niet meer gebruikt. Deze laat SBB op natuurlijke wijze dichtgroeien.


Herman eindigt zijn excursie met een stukje uitleg over de Oude Willem, voormalig landbouwenclave midden in het DFW. Dit is zo’n 30 hectare groot en was voorheen een boerenbedrijf.

Er vindt al enige tijd een transitie plaats van landbouw naar natuur.
Alle elementen uit het Nationaal Park komen hier voor, bossen, graslanden, heides, nat en droog, loofbomen en naaldbomen. Alle geïsoleerde rasters zijn weggehaald waardoor er interactie plaatsvindt door de grazers. Er is/wordt geplagd, gegraven, sloten zijn/worden gedempt.


Volgens de kaart Gebiedsontwikkeling zal er een “volledig beekdalherstel plaatsvinden, waarbij het gebied Oude Willem als bovenloop en brongebied van de Vledder Aa wordt ontwikkeld. Verder wordt ingezet op herstel van de natuurlijke waterhuishouding en een geleidelijke landschappelijke overgang tussen het bos op de hogere gronden en de lagere open delen in Oude Willem. Recreatief gebruik van het natuurgebied is mogelijk door de aanleg van nieuwe struinpaden.”
Daarnaast is een deel van de voormalige boerenwoning bewust blijven staan om tot ruïne te worden.


Als afsluiting worden we nog uitgenodigd dit gebied vooral ook in andere seizoenen te komen bezoeken.

Verslag: Desiree Frederiks

Geen opmerkingen:

Een reactie posten